Kısa Çalışma Ödeneği

April 3, 2020

Kısa çalışma ödeneğine ilişkin hususlar, 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek 2’nci maddesi ile işbu kanun maddesi uyarınca çıkarılan 30.04.2011 tarih ve 27920 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik’ (bundan sonra ‘’Yönetmelik’’ olarak anılacaktır) hükümleri çerçevesinde düzenlenmiştir.

 

1. KISA ÇALIŞMA NEDİR?

 

Kısa çalışma ödeneğinden faydalanma şartları ve usulüne geçmeden önce kısa çalışmanın tanımını yapmak gerekmektedir. Yukarıda yer verilen 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve ilgili Yönetmelik beraber değerlendirildiğinde kısa çalışma şu şekilde tanımlanmaktadır;

 

‘’Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle, işyerinde uygulanan çalışma süresinin, işyerinin tamamında veya bir bölümünde geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılmasını veya süreklilik koşulu aranmaksızın en az dört hafta süreyle faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulmasıdır.’’

 

Yönetmeliğin 3/h bendinde de zorlayıcı sebep tanımı yapılmış ve salgın hastalık da zorlayıcı sebep olarak değerlendirilmiştir. Kaldı ki, İşkur tarafından düzenlenen ve web sayfasında da yer alan ‘’Kısa Çalışma Talep Formu’’nda da zorlayıcı sebep olarak ‘’Covid-19 etkisi’’ne yer verilmiştir.

 

Kısa Çalışma Uygulaması, tanımda yer alan hallerin varlığı halinde, iş yerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı Kararı ile 6 ya kadar uzatılabilir) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

 

Kısa çalışma kapsamında çalışanlara kısa çalışma ödeneği ödenmesi ve genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi hizmetleri sağlanmaktadır.

 

 

2. KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNDEN YARARLANMA ŞARTLARI VE USUL

 

4447 Sayılı Kanunun Ek 2’nci maddesi ve ilgili Yönetmeliğin 6’ncı maddesi uyarınca kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilmek için iki adet şart öngörülmüştür. Şartlardan biri işyeri veya çalışma hedef alınarak belirlenirken diğer şart ise kısa çalışmadan yararlanacak işçilere ilişkindir.

 

a. İşyeri veya Çalışmaya İlişkin Şart

 

Bu ödenekten faydalanmak için öncelikle yasada ve yönetmelikte yer alan şartlar sağlanmış bir kısa çalışma olgusunun varlığı aranmaktadır. Buna göre, yukarıda verilen kanun maddesi uyarınca, genel ekonomik, sektörel veya bölgesel bir kriz yahut zorlayıcı sebeplerle çalışma süresinin en az üçte bir oranında azaltıldığı yahut en az dört hafta süreyle çalışmanın tamamen veya kısmen durdurulduğu yönünde İşverence bağlı olduğu İş Kurumu’na başvuruda bulunulması gerekmektedir. Yapılan başvurunun ardından, İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucunda işyerinin tanımda yer alan hallerden etkilendiğinin tespiti ve kısa çalışma talebinin uygun bulunması gerekmektedir.

 

Ayrıca kısa çalışma yapılmasını talep eden işveren bu talebini varsa işyerinde faaliyet gösteren işçi sendikasına da bildirmelidir.

 

Normal koşullarda, İŞKUR’a iletilen başvuru formunun akabinde İş Müfettişleri bizzat fiziken başvuruda bulunan işyerinde bulunarak değerlendirmeler yapıp başvuruyu sonuca bağlamaktadır. Ancak, Tüm ülkede hızla yayılan ve yayılmaya devam eden Korona Virüs (COVİD-19) salgını sebebiyle başvurular artacağından dolayı İŞKUR tarafından alınan karar uyarınca başvurular işyerine gidilerek değil başvurucu tarafından gönderilecek olan detaylı belgeler üzerinden değerlendirilecektir. Bu sebepten dolayı, İşverenlerin salgın sebebiyle etkilendiğini gösteren her türlü detaylı belgeyi başvuru formunun ekinde İŞKUR’a göndermesi önem arz etmektedir.

 

b. Yararlanacak Olan İşçilere İlişkin Şart

 

Kısa çalışmadan yararlanacak olan işçinin, kısa çalışmanın başladığı tarihte 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50’nci maddesine uygun olarak çalışma süresi ve işsizlik sigortası ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanmış olması gerekmektedir.

 

Son değişiklik öncesinde, ilgili Kanun maddesine göre, kısa çalışma ödeneğinden yararlanacak olan işçinin, kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olarak çalışan işçilerden son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödeme şartı aranmaktaydı.

 

 

Ancak, 26 Mart 2020 tarihinde 31080 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7226 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 41. maddesi ile 4447 Sayılı Kanun’a geçici madde eklenerek, 30/06/2020 tarihine kadar geçici olarak şartlar kolaylaştırılmıştır. Eklenen Geçici Maddeye göre, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olması şeklinde uygulanacaktır.

 

Dolayısıyla, 30/06/2020 tarihine kadar uygulanacak olan geçici hükme göre, kısa çalışma tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olarak çalışan ve son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan işçiler yararlanabilecektir.

 

Yine eklenen geçici maddenin 3. fıkrasına göre, 30/06/2020 tarihine kadar geçerliliği bulunan bu maddenin uygulanma süresini 31/12/2020 tarihine kadar uzatmaya ve yukarıda belirlenen süreleri değiştirmeye Cumhurbaşkanı yetkilendirilmiştir.

 

Bu iki şartın sağlanması halinde işçilere kısa çalışma ödeneği ödenecektir. Kısa çalışma ödeneğinin ödenmesine ilişkin esaslar ise Yönetmeliğin 7’nci maddesinde düzenlenmiştir.

 

 

3. KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNİN ÖDENMESİ VE MİKTARI

 

a. Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı

 

Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde, çalışılmayan süreler için aylık olarak hesaplanır.

 

Günlük kısa çalışma ödeneği, sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın %60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 39’uncu maddesi uyarınca 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen ve uygulanan asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemeyecektir.

 

b. Ödeneğin Ödenmesi ve Süreler

 

Tüm dünyada ve ülkemizde de hızla yayılan COVİD-19 virüsü salgını sebebiyle (zorlayıcı sebep) işyerinde kısa çalışma yapılması halinde ödenek, 4857 Sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin (III) numaralı bendinde ve 40’ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlayacaktır. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene ait olacaktır.

 

Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma süresi kadardır ve kısa çalışma ödemeleri, hak edilen işsizlik ödeneğinden mahsup edilmektedir. Ancak, üç aylık süre Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir ve kısa çalışma ödemelerinin işsizlik ödeneğinden mahsup edilip edilmeyeceği hususunu değiştirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

 

İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süre için, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereği ödenecek sigorta primi, İşsizlik Sigortası fonu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılır.

 

Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde, çalışılmayan süreler için aylık olarak hesaplanacak ve işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde PTT Bank aracılığı ile ödenecektir. Dolayısıyla, işyerinde kısa çalışmanın başlamasından sonra SGK bildiriminde eksik gün bildirimi yapılmayan işçiler bu ödenekten faydalanamayacaktır.

 

Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir.

 

4. KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNİN SONA ERMESİ

 

İşveren, ilan ettiği süreden önce normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu; Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bildirimde belirtilen tarih itibariyle kısa çalışma sona erer. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Ayrıca işverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden, işçinin kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte işçiden tahsil edilir.

 

Kısa çalışma ödeneği alanların işe girmesi, yaşlılık aylığı almaya başlaması, herhangi bir sebeple silâh altına alınması, herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesilir.

 

Kısa çalışma ödeneği nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir veya temlik edilemeyecektir.

 

5. KISA ÇALIŞMA UYGULAMASI İÇİN İŞVERENİN YAPMASI GEREKEN İŞLEMLER

 

İŞKUR tarafından 22.03.2020 tarihinde yapılan açıklamada COVID-19 salgınından olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma uygulamak isteyen işverenlerin 23.03.2020 tarihinden itibaren Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerine özel olarak oluşturulan elektronik posta adreslerine gerekli belgeleri göndermek suretiyle başvuruda bulunabilecekleri ilan edilmiştir.

 

  • Öncelikle,  koronavirüsten olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma talep eden işveren; buna ilişkin kanıtlarla birlikte  Kısa Çalışma Talep Formu ile Kısa Çalışma Uygulanacak İşçi Listesini bağlı olduğu İŞKUR biriminin elektronik posta adresine, elektronik posta göndermek suretiyle kısa çalışmaya başvuru yapmalıdır. Yukarıda da açıklandığı üzere, yapılacak olan incelemeler belgeler üzerinden gerçekleştirileceği için, başvuru ile beraber, olumsuz etkileri gösteren belgelerde başvuruya eklenmelidir.

 

  • İşverenlere başvurusunun alındığı yine aynı yolla (taleplerini ilettikleri e-posta adresi yoluyla) en kısa sürede bildirilecek ve başvurular uygunluk tespiti amacıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderilecektir.

 

  • İş müfettişlerince yapılan değerlendirme sonucu işverene İŞKUR tarafından bildirilir, bu bildirimin yapılmasını takiben işveren de durumu, işyerinde işçilerin görebileceği bir yerde ilan eder ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına bildirir. İşçiler ilan yoluyla bildirim yapılamadığı hallerde yazılı olarak bildirim yapılır.

 

  • Ardından, değerlendirme sonucu talebi uygun görülen işverenler, Kurumca verilen süre içerisinde Kısa Çalışma Bildirim Listesini güncelleyerek başvuru yaptıkları İş Kurumuna e-posta ile gönderir.

 

  • Kısa çalışma yapan işveren, işçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde ibraz etmek zorundadır.

 

*Kısa Çalışma Talep Formu, Kısa Çalışma Uygulanacak İşçi Listesi ve Başvuru için gerekli İl Elektronik Posta Adresleri İŞKUR’un resmi sitesinde yer almaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Please reload

Son Paylaşımlar

September 8, 2016

Please reload

Arşiv
Please reload

Etiketlere Göre Ara
Please reload

Bizi Takip Edin
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

+ 90(216) 266 01 06

Münir Nurettin Selçuk Cad. Kalamış Apt. No: 21 D: 3  Kalamış / Kadıköy / Istanbul

All Rights Reserved | Copyright © Özşen Hukuk Bürosu | Content may not be reproduced, copied, partially or entirely cited without permission.